សេចក្តីសង្ខេប
• លោក Trump និងលោក Xi នឹងជួបពិភាក្សាគ្នានៅថ្ងៃទី 14–15 ខែឧសភា
• មេដឹកនាំទាំងពីរកំពុងស្វែងរកវិធីពន្យារកិច្ចព្រមព្រៀងផ្អាកសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដែលនៅមានភាពផុយស្រួយ
• លោក Trump ចង់ឲ្យលោក Xi ជួយបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដែលមិនទទួលបានការគាំទ្រពីសាធារណជន
• អ្នកវិភាគនិយាយថា ការរំពឹងទុកទាបបង្ហាញពីបញ្ហា និងសម្ពាធដែលលោក Trump កំពុងប្រឈម

ប៉េកាំង — មួយឆ្នាំមុន ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានព្យាករណ៍ថា ការដំឡើងពន្ធគយយ៉ាងខ្លាំង នឹងធ្វើឲ្យប្រទេសចិន ដែលជាគូប្រជែងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់របស់អាមេរិក ត្រូវចុះចាញ់។

ប៉ុន្តែ សប្ដាហ៍នេះ លោកធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសចិន ដោយគោលបំណងដើមរបស់លោកត្រូវបានបន្ថយដោយសារការសម្រេចរបស់តុលាការ។ ដូច្នេះ គោលដៅរបស់លោកនៅសល់តែការសម្រេចកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួនលើសណ្តែកសៀង សាច់គោ
និងយន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុន Boeing ព្រមទាំងស្នើឲ្យប្រទេសចិនជួយដោះស្រាយសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដែលមិនទទួលបានការគាំទ្រពីប្រជាជនអាមេរិក។

ការរំពឹងទុកមិនខ្ពស់សម្រាប់ជំនួបរវាងលោក Trump និងលោក Xi Jinping នៅថ្ងៃទី 14–15 ខែឧសភា ដែលជាជំនួបលើកដំបូងចាប់តាំងពីពួកគេបានផ្អាកសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មដ៏តានតឹងកាលពីខែតុលា បង្ហាញថា វិធីសាស្ត្រដ៏រឹងមាំ និងឆ្លាតវៃរបស់លោក Trump មិនអាចនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ច្បាស់លាស់មុនការចរចានេះបានទេ តាមការវាយតម្លៃរបស់អ្នកវិភាគ។

លោក Alejandro Reyes សាស្ត្រាចារ្យដែលមានជំនាញផ្នែកនយោបាយការបរទេសរបស់ចិន នៅសាកលវិទ្យាល័យហុងកុង បាននិយាយថា៖ «លោក Trump ប្រហែលជាត្រូវការប្រទេសចិន ច្រើនជាងដែលប្រទេសចិនត្រូវការលោក។»
លោកបានបន្ថែមថា៖ «លោកត្រូវការជ័យជម្នះមួយផ្នែកនយោបាយការបរទេស។ ជ័យជម្នះដែលបង្ហាញថា
លោកកំពុងព្យាយាមធានាស្ថិរភាពក្នុងពិភពលោក ហើយថាលោកមិនមែនគ្រាន់តែបង្កការរំខានដល់នយោបាយពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ។»

ចាប់តាំងពីជំនួបខ្លីចុងក្រោយរបស់ពួកគេនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសមួយក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលនៅពេលនោះលោក Trump បានផ្អាកការដាក់ពន្ធគយខ្ពស់បីខ្ទង់(triple- digit)លើទំនិញចិន ហើយលោក Xi បានដកថយពីការកាត់ផ្គត់ផ្គង់ធាតុកម្រដ៏សំខាន់ (rare earths) ទៅកាន់ពិភពលោក ប្រទេសចិនបានពង្រឹងយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់នូវឧបករណ៍សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន
ដែលមានគោលដៅដាក់សម្ពាធលើទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។
ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ លោក Trump បានមមាញឹកក្នុងការតស៊ូប្រឆាំងនឹងសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការអាមេរិក ដែលប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយពន្ធគយរបស់លោក និងការបន្តសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដែលបានធ្វើឲ្យអត្រាការគាំទ្ររបស់លោកធ្លាក់ចុះ
មុនការបោះឆ្នោតពាក់កណ្តាលអាណត្តិនៅខែវិច្ឆិកា។ ជំនួបនៅរដ្ឋធានីប៉េកាំងក្នុងសប្ដាហ៍នេះ នឹងមានលក្ខណៈអធិកអធមជាងមុន ដោយមេដឹកនាំទាំងពីរនឹងធ្វើកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅសាលាមហាជន (Great Hall of the People) ទស្សនាប្រាសាទស្ថិតក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់ UNESCO គឺ Temple of Heaven ចូលរួមពិធីជប់លៀងផ្លូវរដ្ឋ និងទទួលទានតែ និងអាហារថ្ងៃត្រង់ជាមួយគ្នា។

ប៉ុន្តែ លទ្ធផលសេដ្ឋកិច្ចដែលគេរំពឹងទុកពីដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ មានត្រឹមតែកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួន និងយន្តការសម្រាប់គ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្មនៅពេលអនាគតប៉ុណ្ណោះ។ មន្ត្រីដែលចូលរួមរៀបចំជំនួបបាននិយាយថា នៅមិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយថា
មេដឹកនាំទាំងពីរនឹងយល់ព្រមពន្យារកិច្ចព្រមព្រៀងផ្អាកសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរបស់ពួកគេដែរឬទេ។ លោក Trump នឹងមាននាយកប្រតិបត្តិ (CEO) របស់ក្រុមហ៊ុនធំៗជាច្រើនចូលរួមជាមួយ ដូចជា លោក Elon Musk នៃ Tesla⁠ និងលោក Tim
Cook នៃ Apple⁠។ ទោះជាយ៉ាងណា គណៈប្រតិភូធុរកិច្ចលើកនេះ មានទំហំតូចជាងពេលដែលលោកបានទៅទស្សនាប៉េកាំងក្នុងឆ្នាំ 2017។ ក្រៅពីបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម លោក Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃចន្ទថា លោកនឹងពិភាក្សាអំពីការលក់អាវុធទៅកាន់តៃវ៉ាន់ និងករណីរបស់ម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មាន Jimmy Lai ដែលកំពុងជាប់ឃុំ។

គ្រួសាររបស់ជនជាតិអាមេរិកពីរនាក់ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួននៅប្រទេសចិនអស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍ ក៏កំពុងស្នើសុំឲ្យលោក Trump ជួយទាមទារឲ្យពួកគេត្រូវបានដោះលែងផងដែរ។ លោក Trump បាននិយាយថា៖ «អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក
យើងត្រូវបានគេយកអត្ថប្រយោជន៍ពីរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីមុនៗ។ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ យើងកំពុងធ្វើបានល្អណាស់ជាមួយប្រទេសចិន។ ខ្ញុំគោរពលោក Xi យ៉ាងខ្លាំង ហើយខ្ញុំសង្ឃឹមថា លោកក៏គោរពខ្ញុំដូចគ្នា។»

សង្គ្រាមមួយ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមមួយទៀត បរិយាកាសនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង ចាប់តាំងពីលោក Trump បានប្រកាសនៅលើបណ្តាញសង្គម Truth Social កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ 2025 ថា ពន្ធគយរបស់លោកនឹងធ្វើឱ្យប្រទេសចិនយល់ថា «ថ្ងៃដែលចិនអាចយកអត្ថប្រយោជន៍ពីសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ចប់ហើយ»។ ការដាក់ពន្ធទាំងនោះបានជំរុញឱ្យទីក្រុងប៉េកាំងដាក់កម្រិតលើការនាំចេញធាតុកម្រ (Rare Earths) ដែលបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការពឹងផ្អែករបស់ប្រទេសលោកខាងលិចលើវត្ថុធាតុសំខាន់ៗទាំងនេះ។

វត្ថុធាតុទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការផលិតផលិតផលជាច្រើន ចាប់ពីរថយន្តអគ្គិសនី រហូតដល់អាវុធយោធា។
នៅទីបំផុត ស្ថានការណ៍នេះបាននាំឱ្យលោក Trump និងលោក Xi ឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងផ្អាកជម្លោះពាណិជ្ជកម្មមួយ
ដែលនៅតែមានភាពផុយស្រួយ និងអាចផ្លាស់ប្តូរ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក លោក Trump បានប្រឈមមុខនឹងជម្លោះជាច្រើនផ្សេងទៀត ដូចជា ការចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡា ការគំរាមបញ្ចូល Greenland ដែលជាសមាជិករួមនៃអង្គការ NATO និងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ដែលបានធ្វើឱ្យមជ្ឈិមបូព៌ាចូលទៅក្នុងភាពចលាចល និងបង្កឱ្យមានវិបត្តិថាមពលសកល។
យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់ Reuters/Ipsos កាលពីខែមុន មានជាង 60% នៃជនជាតិអាមេរិកមិនយល់ស្របនឹងសង្គ្រាមរបស់លោកជាមួយអ៊ីរ៉ង់។

ឥឡូវនេះ លោក Trump ចង់ឱ្យប្រទេសចិនជួយបញ្ចុះបញ្ចូលទីក្រុង Tehran ឱ្យធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន
ដើម្បីបញ្ចប់ជម្លោះនេះ។ ប្រទេសចិននៅតែរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ហើយជាអ្នកទិញប្រេងដ៏សំខាន់មួយរបស់អ៊ីរ៉ង់។ លោក Matt Pottinger ដែលធ្លាប់បម្រើការជាអនុទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិក្នុងអាណត្តិដំបូងរបស់លោក Trump បាននិយាយនៅវេទិកាមួយក្នុងទីក្រុងតៃប៉ិ៍ កាលពីសប្តាហ៍មុនថា ទោះបីចិនចង់ឃើញលទ្ធផលដែលធ្វើឱ្យអំណាចអាមេរិកចុះខ្សោយក៏ដោយ ចិនក៏មិនអាចគេចផុតពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃជម្លោះអូសបន្លាយបានដែរ។

ប៉ុន្តែទីក្រុងប៉េកាំងនឹងចង់បានអ្វីមួយជាថ្នូរ ហើយប្រធានបទសំខាន់បំផុតក្នុងរបៀបវារៈរបស់លោក Xi គឺតៃវ៉ាន់ ដែលជាកោះមានរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្រទេសចិនអះអាងថាជាផ្នែកមួយរបស់ខ្លួន។ ខណៈដែលមនុស្សមួយចំនួនព្រួយបារម្ភថា កិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយអាចធ្វើឱ្យចិនកាន់តែក្លាហានក្នុងការប្រើកម្លាំងលើតៃវ៉ាន់ សូម្បីតែការផ្លាស់ប្តូរពាក្យពេចន៍បន្តិចបន្តួចពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏អាចបង្កការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងអំពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អ្នកគាំទ្រសំខាន់បំផុតរបស់តៃប៉ិ៍
ហើយអាចប៉ះពាល់ដល់សម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកផ្សេងៗទៀតនៅអាស៊ី។

លោក Wu Xinbo សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Fudan ក្នុងទីក្រុងសៀងហៃ និងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាយោបល់នយោបាយរបស់ក្រសួងការបរទេសចិន បាននិយាយថា លោក Trump គួរតែបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថា លោក «នឹងមិនគាំទ្រឯករាជ្យភាពរបស់តៃវ៉ាន់ ឬចាត់វិធានការណាមួយដែលលើកទឹកចិត្តដល់របៀបវារៈនយោបាយបំបែកខ្លួនឡើយ»។

«បទឈប់បាញ់ត្រឹមតែផ្ទៃក្រៅ» ប្រទេសចិនក៏ចង់ឱ្យរដ្ឋបាលលោក Trump ប្តេជ្ញាថា នឹងមិនចាត់វិធានការពាណិជ្ជកម្មតបតវិញនៅពេលអនាគត ដូចជា ការរឹតបន្តឹងការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យា ហើយក៏ចង់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកបន្ធូរឬដកវិធានការគ្រប់គ្រងដែលមានស្រាប់លើឧបករណ៍ផលិតឈីប និងឈីបមេម៉ូរីកម្រិតខ្ពស់ផងដែរ។ នេះបើយោងតាមប្រភពដែលបានទទួលព័ត៌មានអំពីការចរចា។

ចាប់តាំងពីខែតុលាឆ្នាំមុន ទីក្រុងប៉េកាំងបានពង្រីកឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀត ដូចជា ការអនុម័តច្បាប់ដើម្បីដាក់ទណ្ឌកម្មលើអង្គភាពបរទេសដែលផ្លាស់ប្តូរខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ចេញពីប្រទេសចិន និងការរឹតបន្តឹងប្រព័ន្ធអាជ្ញាប័ណ្ណសម្រាប់ការនាំចេញធាតុកម្រ (Rare Earths)។ 

|យោងតាមការស្ទង់មតិរបស់ Chicago Council on Global Affairs ដែលបានចេញផ្សាយកាលពីខែតុលា បច្ចុប្បន្នជនជាតិអាមេរិកភាគច្រើន (53%) គាំទ្រឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិករក្សាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយប្រទេសចិន កើនឡើងពី 40% ក្នុងឆ្នាំ 2024។ ដូច្នេះ ការរក្សាទំនាក់ទំនងឱ្យមានតុល្យភាព និងការពន្យារកិច្ចព្រមព្រៀងផ្អាកសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម អាចគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់លោក Trump ក្នុងការប្រកាសថា លោកទទួលបាន «ជ័យជម្នះ» មួយ។ 

លោក Scott Kennedy នៃមជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ (CSIS) នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បាននិយាយថា
លទ្ធផលដែលទំនងបំផុត គឺជា «បទឈប់បាញ់ត្រឹមតែផ្ទៃក្រៅ» ដែលភាគច្រើនផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសចិន។

អត្ថបទដោយ៖ ហ៊ុន នេត្រា
Telegram: 078444061
ថ្ងៃខែឆ្នាំ៖ 12 ឧសភា 2026
ប្រភព៖ Reuters